Kategori: Makaleler

Kanon Edebiyat Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Güç, iktidar ve toplumsal düzen üzerine düşündüğümüzde, genellikle devletin, kurumların ve toplumsal yapının bir arada nasıl işlediği üzerine kafa yorarız. Ancak bu sistemin bir parçası olan kültürel üretim, özellikle de edebiyat, bize sadece bireylerin duygusal dünyalarını değil, aynı zamanda bu dünyaların nasıl biçimlendirildiğini de gösterir. Edebiyat, iktidarın görünmeyen yüzünü, toplumsal normların ne şekilde inşa edildiğini ve değişen güç ilişkilerinin toplumsal yapıları nasıl dönüştürdüğünü anlamamıza yardımcı olur. Bu bağlamda, “kanon edebiyat” kavramı, toplumsal normları ve kültürel değerleri şekillendiren, tarihsel olarak kabul görmüş eserlerin oluşturduğu bir yapıdır. Bir siyaset bilimci olarak, bu kanonun…

Merhaba! Bugün, özellikle koşu dünyasında sıkça karşılaştığımız ve aslında biraz kafa karıştırıcı olabilen bir terimi inceleyeceğiz: “10K’daki K ne?” Belki de siz de “10K” deyince sadece bir mesafe ve yarış adı olduğunu düşünüyorsunuz, ama işin içinde daha fazlası var. Hadi gelin, bu terimi farklı bakış açılarıyla ele alalım ve bu konuda neler düşündüğünüzü hep birlikte keşfedelim! 10K’daki “K”: Ne Anlama Geliyor? Koşu dünyasında “10K”, 10 kilometrelik bir mesafeyi ifade eder. Peki ya “K”? “K” harfi, aslında “kilo”yu temsil eder. Kilo, Yunanca kökenli bir ön ek olup, 1000 anlamına gelir. Bu bağlamda, 10K ifadesi, 10 kilometrelik mesafeyi yani 10.000 metrelik bir…

“Kan basıncı yüksek olursa ne olur?” Bir araştırmacının gözlem gibi başlayan ama içsel sesleri duyuran samimi girişinde: Toplumsal yapılar ve bireyler arası ağlar kadar, bedenimizde sürekli akan damarlarımız da bir tür toplum gibidir. Her damara giren-bir damara çıkan kan, her bir kalp atışı, bir davranışın ya da normun ritmiyle benzeşir. Ve şimdi durup düşündüğümüzde: kan basıncının yükselmesi, yalnızca bir tıbbi durum değil; mikro düzeyde bir “toplumsal” çalkalanmadır. Bedenin kendi toplumunda, norm dışı bir yük artışıdır. Bu yazıda önce yüksek kan basıncının tarihsel izlerini sürecek, sonra günümüzdeki akademik tartışmalara bakacak ve sonra “yüksek kan basıncı ne olur?” sorusuna anlaşılır biçimde yanıt vereceğiz. 1. Tarihsel Arka Plan: Kan…

“Kalsiyum oksit métal mi?” Kimya dünyasında bir sâde soru vardır: “CaO métal mı yoksa farklı bir şey mi?” Bu soruyla başlamak, yalnızca bir bileşiğin sınıflandırılması değil; bilimsel düşüncenin kendisine, kavramların sınırlarına ve dilin gücüne dair de derin bir yolculuktur. Tarihsel Arka Plan Tarih boyunca insanların inşa ettiği taş yapıların harcı içinde yer almış olan sönmemiş kireç (kalsiyum oksit) binlerce yıl önce kullanılmaya başlandı. Antoine Lavoisier 1789 yılında oksitlerin “ölümsüzleşmiş metallerin kalıntısı” olabileceğini önermiştir. ([Vikipedi][1]) Kireç taşının (kalsiyum karbonat) yakılmasıyla oluşan CaO’nun endüstri devriminde ve yapı teknolojilerinde merkezi bir rol üstlenmesi; bu bileşiğe karşı insanların dikkatini çekmişti. ([Vikipedi][2]) Böylece “kalsiyum oksit ne…

Voli (Volleyball) ne zaman çıktı? Giriş Arkadaşlar — belki bir plajda, belki okul bahçesinde, belki bir spor salonunda topu birbirimize atarken “ya bu oyunun nerede başladığını hiç merak ettiniz mi?” diyorsunuzdur. İşte o merak, beni yıllar önce bu oyunun kökenine götürdü. Şimdi sizinle birlikte zaman tünelinde geriye gideceğiz; çünkü bildiğimiz Volleyball’in (yani “voli”nin) nasıl doğduğunu, nereden geldiğini ve hiç beklemediğiniz yönlerinin nasıl filizlendiğini konuşacağız — hadi başlayalım! Kökenler: Basit bir fikrin doğuşu Voli, 1895 yılında William G. Morgan tarafından ABD’nin Massachusetts eyaletindeki YMCA bünyesinde “Mintonette” adıyla yaratıldı. ([Vikipedi][1]) Morgan bu oyunu, o dönemde yaygın olan basketbolun fiziksel yükünün fazlalığına alternatif…

Birçoğumuz, insanların kimliklerini anlamaya çalışırken dış görünüşlerine ve kökenlerine bakarız. Ancak kimlik, sadece fiziksel özellikler ve soylarla sınırlı değildir; toplumsal, kültürel ve bireysel dinamikler de bu kimliği şekillendirir. Mansur Ark, birçoğumuzun yakından tanıdığı bir isim olsa da, bazılarımız için “Melez mi?” sorusu hala kafa karıştırıcı olabilir. Bugün, bu soruyu sadece bir birey üzerinden değil, daha geniş bir perspektiften ele alarak, küresel ve yerel dinamikler ışığında tartışalım. Bu yazıda, yalnızca bir insanın kökeni üzerinden değil, toplumların farklı kimlik anlayışları ve bu anlayışların nasıl evrildiği üzerine de bir keşfe çıkacağız. Mansur Ark’ın Kimliği: Küresel Perspektifte Bir Değerlendirme Mansur Ark, Türk müzik sahnesinin…

Japonca Sağdan Sola Mı? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzenin Dil Üzerindeki Yansımaları Siyaset bilimi, toplumsal yapıları, güç ilişkilerini ve iktidar dinamiklerini anlamaya çalışan bir disiplindir. Bir toplumun düzenini ve işleyişini anlamak için dil, kurallar, ideolojiler ve sosyal normlar gibi araçları incelemek kritik öneme sahiptir. Peki, dilin nasıl yapıldığı ve kullanıldığı, toplumsal yapıyı nasıl şekillendirir? Japonca’nın yazı sisteminin sağdan sola mı yoksa soldan sağa mı olduğu gibi, dilin temel yapısının, toplumun güç ilişkilerini, ideolojisini ve vatandaşlık anlayışını nasıl etkileyebileceği üzerine kafa yoralım. Bu yazı, iktidarın dildeki yansımasını ve toplumsal yapının dil aracılığıyla nasıl pekiştiğini inceleyecek. Japonca’nın Yazı Yönü ve Güç İlişkileri…

İlk Osmanlı Para Birimi Nedir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: İnsan Davranışlarını Çözümlemek İnsanlar, her yüzyılda olduğu gibi, sürekli olarak çevreleriyle etkileşimde bulunarak hayatta kalmaya, ihtiyaçlarını karşılamaya ve ilişkilerini yönetmeye çalışırlar. Ancak, bu temel ihtiyaçların karşılanmasının ötesinde, insan davranışlarını şekillendiren ve toplumu birbirine bağlayan daha derin dinamikler vardır. Para, bu dinamiklerin en belirgin örneklerinden biridir. Bir psikolog olarak, insanların paraya olan bağlılıkları, para ile olan ilişkileri, bir toplumda nasıl bir psikolojik bağ oluşturdukları ve ekonomik sistemlerin bu ilişkiler üzerinde nasıl etkiler yarattığını incelemek oldukça merak uyandırıcıdır. Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk para birimiyle ilgili merak, yalnızca bir ekonomik soruyu…

Keman 1 Tel Hangisi? Kemanın Temelini Yeniden Düşünmek Keman çalmayı öğrenmeye yeni başlayan herkesin karşılaştığı, öğreticilerin sıklıkla tekrar ettiği temel sorulardan biri: “Kemanın 1. teli hangisi?” Cevap belli, ama gerçekten bu soru üzerine durulması gereken bir şey var mı? Birçok müzik öğretmeni, müzik teorisi, pratik ve deneyim üzerine konuştuğunda, kemanın temel tel sıralamasının ezberden yapılmasının bile yeterli olduğunu düşünüyor. Ama bir an için durun. Bu kadar basit bir şeyin etrafında neden bu kadar çok kafa karışıklığı var? Kemanın 1. teli mi, yoksa 4. teli mi daha önemli? Bu sırayla her bir telin tonunu tartışmak yerine, bu sıralamanın gerçekten ne kadar…

 İlk hece “ka”, ardından “sa”, sonra vurgu gelen “REH”, son hece “cheh”. İngilizce telaffuzlarda bazen “kah‑suh‑REH‑chee” gibi duyulabiliyor, ancak…